Bób

Pierwszy raz spróbowałam bobu latem na działce u babci. Świeżutki, prosto z krzaka — jeszcze ciepły od słońca, słodki, taki, jakiego dziś trudno kupić w sklepie. Od tamtego dnia bób kojarzy mi się z czerwcem, z dłońmi pachnącymi zielonymi strączkami i z tym pierwszym, dziecięcym zachwytem :) A tak się składa, że Bartek też za nim przepada — więc gdy tylko zaczyna się sezon, w naszej kuchni stoi duży garnek z wodą gotową na bób.

Najważniejsze podczas gotowania bobu jest to, żeby wrzucać go już do wrzącej wody. Jeżeli gotujemy bób w zimnej wodzie i czekamy aż zacznie wrzeć, to niepotrzebnie pozbywamy się witamin i poddajemy bób dłuższej obróbce cieplnej. Dlatego pamiętaj: wrzucamy bób do wrzątku i dopiero od momentu ponownego zagotowania liczymy czas. Dla młodego bobu — równo 3 minuty. Gotowe.

Ile gotować bób — zależy od wieku ziaren

Bób z czerwca i ten z sierpnia to dwie różne historie. Młode, drobne ziarna w jasnozielonych skórkach gotują się błyskawicznie. Starsze, większe, z grubszą skórką potrzebują więcej czasu, żeby zmiękły do końca. Dlatego ten sam przepis nie zadziała na każdą partię — zawsze patrzę najpierw na bób, dopiero potem nastawiam czas.

• Młody bób (czerwiec/lipiec, jasnozielona cieniutka skórka, ziarno wielkości paznokcia) — 3 minuty od ponownego zawrzenia wody.

• Starszy bób (koniec lipca/sierpień, twardsza, ciemniejsza skórka, większe ziarna) — 6–8 minut.

• Mrożony bób — wrzucam bez rozmrażania do wrzątku i gotuję 4–6 minut, w zależności od wielkości ziaren.

Jak rozpoznać, że bób jest gotowy? Wyławiam jedno ziarno łyżką cedzakową, przekrawam na pół widelcem i próbuję. Gotowy bób daje się łatwo przekroić, jest miękki w środku, ale wciąż lekko sprężysty pod zębami — nie mączysty. Jeśli skórka pomarszczyła się i jest jaśniejsza od ziarna, a samo ziarno daje się przekroić palcami — bób jest na pewno gotowy (czasem nawet o włos za długo). Lepiej sprawdzić minutę wcześniej niż minutę za późno.

Z czym podawać bób

Nam najbardziej smakuje sam, prosto z garnka, lekko osolony — tak jak jadłam u babci. Ale jeśli chcesz zrobić z bobu pełnoprawny dodatek do obiadu, mam kilka sprawdzonych pomysłów:

• Wyłuskany z masłem rumianym i tartą bułeczką — klasyka z 1904 r., której radzi Nowakowska. Bułka tarta zarumieniona na maśle dodaje orzechowej nuty.

• Z koperkiem i masłem — szczypta świeżego koperku i łyżeczka masła, jak do młodych ziemniaczków. Idealne do mięsa pieczonego albo do fasolki szparagowej na obiad.

• Do sałatek — wyłuskane ziarna świetnie pasują do letnich sałatek ze szparagami i pomidorkami koktajlowymi, z fetą, miętą i odrobiną oliwy.

• Stary bób „jak groch" — Nowakowska radzi: gdy ziarna są już mączyste, można je rozgnieść z masłem i podać jak purée. Dziś nazywamy to hummusem z bobu :)

Sekret tradycji z 1904 r.

Receptura, którą tu zachowuję, pochodzi z 1904 r. — z książki Nowakowskiej. To, co mnie w niej zachwyca, to fakt, że już ponad sto lat temu autorka rozróżniała dwa stadia bobu i miała dla każdego osobny pomysł. Młode strączki gotowała w całości — jak fasolkę szparagową. Starsze wyłuskiwała i podawała z masłem rumianym i tartą bułeczką. A całkiem stary, mączysty bób radziła przyrządzać „jak groch" — czyli rozgniatać. Ta wskazówka jest dziś prawie zapomniana, a szkoda — bo dzięki niej żaden bób z naszego ogrodu się nie zmarnuje.

Pełen oryginalny tekst Nowakowskiej znajdziesz pod przepisem, w bloku „przepis oryginalny".