Konfitura truskawkowa

Według przepisu z 1895 r.

Lena Gryszko
Autor
Przygotowanie
10 min
Gotowanie
55 min
Ocena
Oceń przepis
Konfitura truskawkowa

Za chwilkę będziemy już żegnać sezon na truskawki, a to oznacza, że jest to najlepszy moment na przygotowanie zimowych zapasów. Domowa konfitura z truskawek wcale nie jest trudna w przygotowaniu, a jej ogromną zaletą jest to, że jest w pełni naturalna – wystarczy zwykły cukier i dobra porcja truskawek. Nie stosujemy substancji żelujących i nie rozdrabniamy owoców.

Konfitura w odróżnieniu od dżemów i marmolad przygotowuje się na bazie syropu cukrowego – wykorzystujemy całe owoce i podczas gotowania nie mieszamy ich łyżką. W oryginalnym przepisie z 1895 roku truskawki przed gotowaniem skrapiano arakiem lub winem – ja ten krok pomijam, ale konfitura i tak wychodzi przepiękna.

Z podanych proporcji (1 kg truskawek, 1 kg cukru) otrzymacie ok. 1,5 kg konfitury – to mniej więcej 5–6 słoików po 250 g lub 7–8 słoików po 200 g.

Konfitura truskawkowa – zdjęcie 1
Konfitura truskawkowa – zdjęcie 2

Konfitura z truskawek kontra dżemik truskawkowy – jaka różnica?

Wiele osób pyta: jaka jest różnica między konfiturą a dżemem truskawkowym domowym? Konfitura to całe lub duże kawałki owoców zachowane w gęstym syropie cukrowym. Owoce powinny być soczyste i nierozpadnięte – to cecha charakterystyczna. Dżem truskawkowy domowy robi się z rozdrobnionych owoców, często z pektyną. Konfitura wymaga więcej cukru i dłuższego gotowania metodą wielokrotnego podgrzewania, ale efekt jest niezrównany: rubinowe, całe truskaweczki w błyszczącym syropie. Nie ma nic piękniejszego na śniadaniowym stole.

Konfitura z truskawek – metoda wielokrotnego smażenia

Sekret dobrej konfitury to wielokrotne podgrzewanie i schładzanie. Truskawki wrzucam do gorącego syropu i gotuję na mocnym ogniu przez 10 minut. Potem zdejmuję garnek i daję 2-3 minuty odpoczynku. Powtarzam ten cykl 4 razy. Podczas całego procesu nie mieszam łyżką – tylko delikatnie potrząsam garnkiem, żeby owoce równomiernie się smażyły. Ten rytm sprawia, że truskawki nie rozpadają się, a syrop stopniowo gęstnieje. Efekt: konfitura truskawkowa z całymi, lśniącymi owocami, jak w staropolskiej spiżarni.

Konfitura truskawkowa – zdjęcie 1
Konfitura truskawkowa – zdjęcie 2

Cukier jako konserwant – dlaczego nasze prababcie używały tyle cukru?

Oryginalny przepis Lucyny Ćwierczakiewiczowej z 1895 r. wymagał 2 kg cukru na 1 kg truskawek – proporcja, która dziś wydaje się przesadą. Ale powód był praktyczny: w XIX wieku nie istniała domowa pasteryzacja w słoikach. Twist-off, który zna każda kuchnia, pojawił się dopiero w drugiej połowie XX wieku. Wcześniej jedynym sposobem na zachowanie owoców na zimę był cukier. Wiązał wodę z owoców, podnosił stężenie syropu i blokował rozwój pleśni i bakterii – im więcej cukru, tym dłużej konfitura wytrzymywała w spiżarni.

W moim przepisie używam 1 kg cukru na 1 kg truskawek (zamiast historycznych 2:1) i dodatkowo pasteryzuję słoiki w gorącej wodzie przez 15 minut. Efekt jest taki sam – konfitura przechowywana przez rok – ale jest dwa razy mniej słodka i smakuje bardziej truskawkami niż cukrem. To stara metoda spotyka się ze współczesną kuchnią.

Konfitura truskawkowa – zdjęcie 1
Konfitura truskawkowa – zdjęcie 2

Zdrowa konfitura z truskawek – dlaczego warto ją robić samodzielnie?

Domowa konfitura z truskawek to tylko dwa składniki: owoce i cukier. Zero konserwantów, zero barwników, zero pektyny z torebki. Konfitury z truskawek są idealne do herbaty, na tost, do naleśników, jako nadzienie do pierogów lub ciast. To jeden z tych przetworów, których robię więcej niż myślę, że potrzebuję – bo znikają błyskawicznie :)

Konfitura truskawkowa – przepis

Porcje

Składniki

  • 1 kilogram cukru
  • 250 mililitrów wody
  • 1 kilogram truskawki

Przygotowanie

  1. 1
    Truskawki myjemy, usuwamy szypułki i zostawiamy do wyschnięcia.
  2. 2
    Do smażenia konfitur najwygodniejszy będzie garnek z szerokim dnem. Przygotowujemy syrop: w 250 ml wody rozpuszczamy 1 kg cukru i czekamy, aż powstanie gęsty syrop. W oryginalnym przepisie Lucyny Ćwierczakiewiczowej z 1895 r. proporcje cukru do truskawek wynosiły 2:1 – wtedy cukier pełnił rolę jedynego konserwantu, bo nie znano jeszcze domowej pasteryzacji w słoikach typu twist-off. Współcześnie wystarczy proporcja 1:1, jeśli na końcu zapasteryzujemy słoiki. Konfitura wciąż stoi rok w spiżarni, ale smakuje truskawkami, a nie samym cukrem.
  3. 3
    Do gorącego syropu dodajemy truskawki. Ogień powinien być bardzo mocny. Zbieramy pianę – używamy zewnętrznej strony łyżki, nie mieszamy, nie dociskamy tylko lekko przykładamy ją do piany.
  4. 4
    Truskawki gotują się w syropie, na mocnym ogniu, przez 10 minut. Następnie zdejmujemy garnek z ognia i odstawiamy na 2-3 minuty, aż wszystko opadnie. Ponownie wstawiamy na ogień i gotujemy przez 10 minut. Znów zdejmujemy i potrząsamy lekko garnkiem. Kolejny raz (3) wstawiamy na ogień, ale już mniejszy. Zdejmowanie i ponowne wstawianie na ogień powtarzamy 4 razy. W sumie konfitura truskawkowa smaży się ok. 40 minut. Aby sprawdzić gotowość: kropla syropu na zimnym talerzu nie powinna się rozlewać.
  5. 5
    Przelewamy konfiturę do wyparzonych słoików: umyte i wysuszone, ale gorące jeszcze słoiki albo podgrzane w piekarniku (100 stopni). Zostawiamy ok. 1 cm wolnej przestrzeni od góry i mocno zakręcamy.
  6. 6
    Pasteryzujemy słoiki: ustawiamy je w wysokim garnku wyłożonym ściereczką (żeby się nie obijały), zalewamy ciepłą wodą do ¾ wysokości słoików i gotujemy 15 minut od momentu, gdy woda zacznie wrzeć. Wyjmujemy słoiki ostrożnie i stawiamy do wystudzenia. Wieczka powinny być lekko wciągnięte do środka – to oznacza, że próżnia powstała i konfitura wytrzyma rok.
  7. 7
    Konfitury przechowujemy w ciemnym i chłodnym miejscu (piwnica, spiżarnia, dolna półka szafki) przez ok. rok. Po otwarciu – koniecznie w lodówce, najlepiej zużyć w ciągu 2–3 tygodni.

Masz pytanie o ten przepis? Zobacz FAQ →

Treść oryginalna przepisu z 1895 roku

Truskawki świeże, nie pogniecione, rwane w suchy dzień obrać z korzonków, umaczać każdą w araku lub winie i ułożyć na sicie żeby oschły. Na funt truskawek zrobić syrop z 2 funtów cukru, wyszumować i na wrzący wrzucić truskawki. Smażyć przez 15 minut, zdejmując po parę razy z ognia i potrząsając naczyniem żeby się równo smażyły. Gdy syrop okaże się dość gęsty, zestawić z ognia, jak przestygną w rądlu zlać ostrożnie na salaterkę i pozostawić je do drugiego dnia.

Lucyna Ćwierczakiewiczowa, Jedyne praktyczne przepisy (1895)

Gotujesz z moimi przepisami?

Chcę zobaczyć jak Ci wyszło! Oznacz mnie na Instagramie i TikToku @lenagryszko

Często zadawane pytania

Jaka jest różnica między konfiturą a dżemem truskawkowym?

Konfitura z truskawek to całe owoce zachowane w gęstym syropie cukrowym – owoce powinny być nierozpadnięte i błyszczące. Dżem truskawkowy robi się z rozdrobnionych lub zblendowanych owoców, często z pektyną. Konfitura wymaga więcej cukru i dłuższego smażenia metodą wielokrotnego podgrzewania, dzięki czemu owoce zachowują kształt i intensywny kolor.

Ile cukru potrzeba do konfitury z truskawek?

Tradycyjny przepis Lucyny Ćwierczakiewiczowej z 1895 r. wymagał 2 funtów cukru na 1 funt truskawek (proporcja 2:1) – tak duża ilość cukru była wtedy konieczna, bo nie znano jeszcze domowej pasteryzacji i cukier pełnił rolę jedynego konserwantu. W moim przepisie używam 1 kg cukru na 1 kg truskawek (1:1) i dodatkowo pasteryzuję słoiki przez 15 minut w gorącej wodzie. Konfitura wytrzymuje rok w spiżarni, ale smakuje mniej cukrem, a bardziej truskawkami.

Dlaczego konfitura truskawkowa jest gorzka lub brązowa?

Konfitura robi się brązowa kiedy gotujesz ją zbyt długo na zbyt mocnym ogniu. Truskawki się rozpadają i cukier się karmelizuje. Pamiętaj o metodzie wielokrotnego podgrzewania z tym przepisem: 10 minut gotowania, 2-3 minuty przerwy, powtarzaj 4 razy. Nie mieszaj łyżką – tylko potrząsaj garnkiem!

Jak przechowywać konfiturę z truskawek?

Po napełnieniu słoików pasteryzuję je przez 15 minut w gorącej wodzie – wieczka powinny się wciągnąć do środka, co oznacza, że próżnia powstała. Tak zabezpieczona konfitura wytrzymuje rok w ciemnym, chłodnym miejscu (piwnica, spiżarnia). Po otwarciu – koniecznie w lodówce, zużyć w ciągu 2–3 tygodni.

Masz pytanie? Zadaj je w komentarzu →

Komentarze (1)

BS
Beata Seredyńska9 lat temu

Wypróbuję konfiture, bo dzem juz robiłam