Piernik najlepszy

Miodowy, z powidłami i czekoladą — inspirowany dawnymi przepisami

Lena Gryszko
Autor
Przygotowanie
30 min
Gotowanie
50 min
Ocena
4.9 (174 oceny)
Piernik najlepszy

Jestem ogromną fanką piernika. Podejrzewam, że to dlatego, że właśnie w tym wypieku skrywają się wszystkie moje ulubione smaki: miód, cynamon, gałka muszkatołowa, czekolada… no i oczywiście powidło śliwkowe. Jeżeli ktoś twierdzi, że nie przepada za piernikiem, to wychodzę z założenia, że po prostu nie jadł jeszcze dobrego piernika. Proponuję Wam klasyczną wersję: piernik przełożony powidłem śliwkowym, obłożony masą marcepanową i oblany gorzką czekoladą. To mój najlepszy piernik na święta — piekę go od lat i kocham tę recepturę za to, że ciasto zawsze się udaje.

Piernik najlepszy – zdjęcie 1
Piernik najlepszy – zdjęcie 2
Piernik najlepszy – zdjęcie 3

Piernik inspirowany dawnymi przepisami

Pierniki miodowe piecze się w Polsce od stuleci, a w starych książkach kucharskich nie brakuje przepisów na „piernik najlepszy”. Pod przepisem znajdziecie jeden z nich, z 1910 roku: z miodem, zmielonymi orzechami, korzennymi przyprawami i potażem rozpuszczonym w piwie, bez masła i bez przełożenia. Mój piernik czerpie z tej tradycji — miód, cynamon, goździki i gałka muszkatołowa to wciąż jego serce — ale technikę i proporcje dopracowałam przez lata pieczenia we własnej kuchni. Dodaję masło i mąkę żytnią, dzięki którym ciasto jest wilgotne i delikatne, a całość przekładam powidłami śliwkowymi.

Czy piernik trzeba piec miesiąc przed świętami?

Byłam kiedyś na warsztatach prowadzonych przez Pawła Małeckiego, mistrza cukiernictwa, i podpytałam go o kilka kwestii związanych z piernikiem. Dociekałam między innymi, czy faktycznie trzeba nastawiać ciasto już miesiąc przed świętami. Paweł odparł, że przetestował chyba wszystkie możliwe warianty i skłania się ku temu, że jeżeli mamy dobre proporcje ciasta piernikowego, to spokojnie możemy je upiec kilka dni przed świętami — i będzie smakowało tak samo jak piernik przygotowany kilka tygodni wcześniej. To też Paweł zainspirował mnie do tego, żeby przekładać piernik masą marcepanową.

Z doświadczenia wiem, że wystarczy nawet jedna noc: jeżeli wieczorem przełożę piernik powidłami, obleję czekoladą i zostawię w chłodnym miejscu, to następnego wieczoru jest już idealny — wilgotny i przegryziony.

Piernik z marcepanem, z bakaliami albo bez

Jeżeli ktoś nie przepada za marcepanem, może pominąć ten krok i od razu oblać ciasto czekoladą. Do surowego ciasta można też dodać posiekane orzechy włoskie, żurawinę albo rodzynki — to zależy od Waszych upodobań, ja piekę ciasto bez dodatków. Najlepiej smakuje z domowymi powidłami, więc jeśli macie chwilę, zróbcie powidło śliwkowe według mojego przepisu.

Jeżeli szukacie prostszego piernika na co dzień, bez przekładania, zajrzyjcie do przepisu na ciasto piernikowe, a na deser po świątecznym obiedzie polecam suflet piernikowy. Kochani, uruchamiajcie piekarniki i łapcie za mikser — w kilka minut przygotujecie ciasto do pieczenia, a reszta praktycznie sama się zrobi.

Porcje

Składniki

  • 200 gramów masła
  • 150 gramów miodu — jasny
  • 20 gramów przyprawy do piernika — 1 saszetka
  • łyżeczka cynamonu — czubata
  • 2 szczypty kardamonu
  • łyżka kakao — czubata
  • 4 jajka
  • 50 gramów cukru
  • 80 gramów mąki pszennej — typ 450
  • 60 gramów mąki pełnoziarnistej żytniej
  • 20 gramów mąki ziemniaczanej
  • łyżeczka proszku do pieczenia — czubata
  • łyżeczka sody
  • 300 gramów powideł śliwkowych — do przełożenia
  • 400 gramów marcepanu — opcjonalnie
  • łyżka cukru pudru — do podsypania marcepanu
  • 200 gramów czekolady gorzkiej — do polewy
  • garść orzecha włoskiego — do dekoracji, opcjonalnie

Przygotowanie

  1. 1
    Nagrzewam piekarnik do 170°C (grzanie góra-dół, bez termoobiegu). Formę (u mnie 35×11 cm) smaruję masłem i obsypuję mąką, a nadmiar wytrząsam, obracając ją do góry dnem.
  2. 2
    W rondelku podgrzewam masło z miodem, aż masło całkowicie się rozpuści i połączy z miodem. Polecam jasny miód — wielokwiatowy albo lipowy. Ciemne miody, np. gryczany, są dość ciężkie i dominują zapachem.
  3. 3
    Do ciepłej masy dodaję przyprawę do piernika, cynamon, kardamon i kakao. Kardamon pachnie bardzo intensywnie, więc dodaję go według uznania. Mieszam, pilnując, żeby masa się nie zagotowała, zdejmuję z palnika i odstawiam do przestudzenia.
  4. 4
    W osobnej misce ubijam jajka z cukrem na najwyższych obrotach miksera, aż powstanie jasna, puszysta piana z drobnymi pęcherzykami.
  5. 5
    Mieszam suche składniki: mąkę pszenną, żytnią i ziemniaczaną, proszek do pieczenia i sodę. Soda reaguje z miodem i kakao, a proszek do pieczenia dodatkowo podnosi ciasto — dzięki temu ciężkie, miodowe ciasto równomiernie rośnie przez cały czas pieczenia.
  6. 6
    Do ubitych jajek dodaję suche składniki i mieszam szpatułką albo mikserem na najniższych obrotach, tylko do połączenia — nie chcę, żeby piernik za bardzo się napowietrzył. Na koniec wlewam przestudzoną masę z masła, miodu i przypraw i dokładnie mieszam.
  7. 7
    Przelewam ciasto do formy i piekę ok. 50 minut. Sprawdzam drewnianym patyczkiem — jeżeli wychodzi suchy, ciasto jest gotowe. Studzę piernik w formie ok. 15 minut, potem wyjmuję i zostawiam do całkowitego wystudzenia.
  8. 8
    W tym czasie podgrzewam powidła na patelni przez ok. 10 minut, mieszając drewnianą łyżką. To ważny etap: podczas podgrzewania uwalniają się pektyny, dzięki którym powidła cudownie oblepiają piernik, a ciepłe szybciej przenikają ciasto zapachem śliwek.
  9. 9
    Jeżeli na wierzchu piernika powstało wybrzuszenie (co jest bardzo prawdopodobne), odkrawam je, żeby wyrównać powierzchnię. Odwracam piernik do góry dnem — płaskie dno będzie wierzchem ciasta. Kroję go poziomo na 3 równe blaty i układam na kratce postawionej na blaszce (za chwilę będzie trochę brudzenia).
  10. 10
    Na dolny blat wykładam powidła, przykrywam drugim blatem, znów smaruję powidłami i przykrywam trzecim. Nie oszczędzam powideł. Smaruję nimi też boki, a jeżeli obkładam piernik marcepanem — również wierzch. Bez marcepanu wierzchu nie smaruję.
  11. 11
    Marcepan zagniatam w jedną kulę (np. z dwóch opakowań po 200 g) i rozwałkowuję na grubość ok. 2 mm na stolnicy podsypanej cukrem pudrem — podsypuję też wierzch, wtedy nie przywiera do wałka. Przykładam marcepan do ciasta, lekko dociskam i odcinam nadmiar nożem.
  12. 12
    Czekoladę roztapiam w kąpieli wodnej i polewam nią piernik na kratce, rozprowadzając plastikową szpatułką tak, żeby wierzch i boki były równo pokryte. Dekoruję orzechami włoskimi — pięknie wygląda też suszona żurawina, migdały albo kandyzowana skórka pomarańczowa. Odstawiam piernik w chłodne miejsce przynajmniej na noc, żeby się przegryzł.

Masz pytanie o ten przepis? Zobacz FAQ →

Treść oryginalna przepisu

12 dkg cukru utrzeć z białości z trzema żółtkami, dodać 12 dkg zmielonych orzechów, pół litra mąki, pianę z 4-5 białek, wlać pół litra wystudzonego miodu, 2 dkg potażu rozpuszczonego w kilku łyżkach piwa, wsypać trochę przesianego cynamonu, godździków i gałki muszkatołowej u piec w formie wysmarowanej masłem.

Gotujesz z moimi przepisami?

Chcę zobaczyć jak Ci wyszło! Oznacz mnie na Instagramie i TikToku @lenagryszko

Często zadawane pytania

Czy piernik trzeba piec kilka tygodni przed świętami?

Nie. Ten przepis nie wymaga leżakowania — wystarczy upiec piernik 1–3 dni przed świętami. Po przełożeniu ciepłymi powidłami i oblaniu czekoladą ciasto przegryza się już przez jedną noc w chłodnym miejscu. Długie dojrzewanie jest potrzebne przy tradycyjnym pierniku staropolskim, którego ciasto nastawia się nawet kilka tygodni wcześniej — na PrzepisyTradycyjne.pl podajemy proporcje, które tego nie wymagają.

Jak długo można przechowywać piernik i gdzie go trzymać?

Przełożony piernik przechowuję w chłodnym miejscu (spiżarnia, balkon, dolna półka lodówki), przykryty folią albo w zamkniętym pojemniku. Spokojnie wytrzymuje 7–10 dni, a przez pierwsze dni staje się nawet wilgotniejszy. Przed podaniem warto wyjąć go z lodówki na ok. 30 minut, żeby czekolada nie była twarda.

Czy mogę dodać do piernika rodzynki, orzechy albo żurawinę?

Tak. Do surowego ciasta można dodać ok. 100 g posiekanych orzechów włoskich, rodzynek albo suszonej żurawiny. Bakalie warto wcześniej obtoczyć w łyżce mąki — wtedy nie opadną na dno formy. Można je też użyć tylko do dekoracji na czekoladzie.

Czym zastąpić marcepan w pierniku?

Marcepan można po prostu pominąć — wtedy nie smaruję wierzchu powidłami, tylko od razu oblewam piernik czekoladą. Zamiast marcepanu sprawdzi się też cienka warstwa konfitury z czarnej porzeczki albo lukier. Marcepan daje jednak gładką powierzchnię pod polewę i migdałowy smak, który świetnie łączy się ze śliwkami.

Masz pytanie? Zadaj je w komentarzu →

Komentarze (10)

BT
Barbara Twarda9 lat temu

Witam,w przepisie jest kardamon a w składnikach gałka muszkatałowa (jak i w oryginale z 1910r ),a to nie to samo. O którą przyprawę chodzi? Pozdrawiam

Lena Gryszko
Lena Gryszko9 lat temu

Basiu, użyłam kardamonu :) Dziękuję Ci za czujność! Nastomiast jeżeli masz ochotę dodać gałki muszkatołowej, to ja najbardziej można! :)

B
Bralczyk2 lata temu

Powidła występują tylko w liczbie mnogiej, więc powidła oblepią( a nie powidło oblepi), wykładamy powidła itd.

M
Martyna2 lata temu

Czy mąkę pełnoziarnistą można zamienić na pszenną?

TD
Tomasz Dec8 lat temu

super piernik!!!!

AM
Antoni Marek8 lat temu

Czy nie za mało jest tej mąki w przepisie? 80g i 60g nie jest literówką?

AŁ
Aneta Ługowska8 lat temu

Wczoraj upieklam z podanych proporcji, wszystko pasuje, piernik wyszedł obłędny :)

AR
Alicja Rakoczy8 lat temu

Aneta Ługowska też go piekłam w święta super polecam

AR
Alicja Rakoczy8 lat temu

właśnie teraz go przepisujędo zeszytu :D uwieczniam dla potomnych ten przepis :D

MG
Magda Gw6 lat temu

Troszkę zmieniłam i nie miałam maki żytniej tyłki dodałam orkiszowa pełnoziarnista i zamiast pszennej 450 to tortowa 405. Zobaczymy jak wyjdzie 😉