Babka tiulowa

Według przepisu z 1895 r.

Lena Gryszko
Autor
Przygotowanie
20 min
Gotowanie
40 min
Ocena
5.0 (35 ocen)
Babka tiulowa

Przepis na idealną babkę wielkanocną? Babka tiulowa :) Powiem tak: jest to mięciutka, delikatna i puszysta babka — całkowicie podbiła moje serce. Jej sekret tkwi w proporcjach: 15 żółtek na skromną ilość mąki, co daje ciasto tak lekkie i ażurowe jak tkanina, od której wzięła swoją nazwę.

Babka tiulowa, zwana też muślinową albo petynetową, to jeden z najszlachetniejszych przepisów polskiego stołu wielkanocnego. Na przełomie XIX i XX wieku była symbolem zamożności i kunsztu gospodyni — przygotowanie jej wymagało nie tylko cierpliwości, ale i dziesiątek jaj, które wtedy były produktem luksusowym. Stare przepisy podają nawet do 96 żółtek na kilogram mąki! Moja wersja jest skromniejsza, ale zachowuje to, co w tej babce najważniejsze: tę niesamowitą, tiulową delikatność.

Przepis, który inspiruje moją wersję, pochodzi ze starej polskiej książki kucharskiej. Jego autorka zalecała ubijać żółtka z cukrem tak długo, aż zbielają i napęcznieją — to właśnie ten krok decyduje o puszystości ciasta. Nie ma skrótów: im dłużej ubijamy, tym lżejsza i bardziej tiulowa babka. Warto wiedzieć, że w dawnych kuchniach ubijanie żółtek trwało niekiedy pół godziny — i robiono to ręcznie!

Babka tiulowa – zdjęcie 1
Babka tiulowa – zdjęcie 2

Babkę piekłam w zwykłej blaszanej foremce, która dobrze trzyma ciepło — przez co babka ładnie rośnie i pięknie się rumieni. Uwielbiam i zachęcam do wypróbowania!

Babka tiulowa – zdjęcie 1
Babka tiulowa – zdjęcie 2

Babka tiulowa – przepis

Porcje

Składniki

  • 1 szczypta bułki tartej
  • 100 gramów masła roztopione i przestudzone
  • 20 gramów drożdży
  • 500 gramów mąki
  • 15 żółtek
  • 100 gramów cukru
  • 150 mililitrów

Przygotowanie

  1. 1
    Podgrzewam mleko do pokojowej temperatury — mleko powinno być po prostu letnie. Rozpuszczam drożdże w mleku i dodaję łyżkę mąki. Tak przygotowany rozczyn zostawiam na ok. 10 minut.
  2. 2
    Oddzielam białka od żółtek. Dodaję do żółtek cukier i ubijam mikserem do momentu, aż masa będzie lśniąca i bladożółtego koloru. Masa napęcznieje :)
  3. 3
    Do ubitych z cukrem żółtek dodaję rozczyn z drożdży i całą mąkę.
  4. 4
    Wszystko dokładnie mieszam i odstawiam na ok. 1 godzinę. Miskę z ciastem ustawiam w ciepłym miejscu i przykrywam ją ściereczką.
  5. 5
    Do ciasta dodaję roztopione i przestudzone masło (nie gorące — żeby nie zabiło drożdży). Całość dokładnie wyrabiam na jednolitą i puszystą masę.
  6. 6
    Formę do babki smaruję masłem i obsypuję bułką tartą. Przekładam do formy ciasto, które jest bardzo rozciągliwe. Ugniatam je w foremce.
  7. 7
    Zostawiam babkę w formie do wyrośnięcia. Czekam ok. 1 godziny.
  8. 8
    Ustawiam piekarnik na grzanie góra-dół do 150 stopni. Wstawiam babkę na 40 minut.
  9. 9
    Można babkę polukrować: do tego użyłam 1 białko, 60 g cukru pudru i kilka kropel cytryny. Miksujemy wszystko do momentu, aż uzyskamy lśniącą gęstą masę. Lukrujemy od razu po wyjęciu babki z foremki.

Masz pytanie o ten przepis? Zobacz FAQ →

Treść oryginalna przepisu z 1895 roku

Żółtek 2 szklanki i szklanka cukru, ubić tak mocno żeby zbielały; wlać do nich szklankę letniego mleka, 3 łyżki drożdży, 3 szklanki mąki, a wybiwszy dobrze pozostawić pod nakryciem w ciepłem miejscu. Gdy ciasto podrośnie wlać w nie masła sklarowanego pół szklanki, wybić mocno i nalać mniejszą połowę formy. Jak podejdzie tyle, że na cal od formy nie będzie dostawać, wstawić w piec na godzinę, obchodząc się z nią bardzo ostrożnie żeby nie opadła.

Gotujesz z moimi przepisami?

Chcę zobaczyć jak Ci wyszło! Oznacz mnie na Instagramie i TikToku @lenagryszko

Często zadawane pytania

Czym różni się babka tiulowa od zwykłej babki drożdżowej?

Babka tiulowa wyróżnia się wyjątkowo dużą ilością żółtek — to one nadają jej złocisty kolor i nieporównywalnie delikatną, prawie tiulową strukturę. Klasyczna babka drożdżowa często ma całe jajka i mniej tłuszczu. Babka tiulowa jest też subtelniej słodka i długo zachowuje świeżość — pod kloszem wytrzyma przez cały tydzień świąt.

Ile żółtek do babki tiulowej?

W tym przepisie używam 10 żółtek na mniejszą babkę (foremka standardowa). Tradycyjne przepisy z XIX wieku podają nawet 15-24 żółtek — im więcej, tym intensywniejszy złocisty kolor i tiulowa tekstura. Możesz śmiało zwiększyć do 12-15 żółtek, zmniejszając proporcjonalnie ilość mąki i cukru.

Dlaczego babka tiulowa opada po wyjęciu z piekarnika?

Babka tiulowa jest bardzo delikatna i może opaść, jeśli: (1) Wyjmiesz ją za szybko z piekarnika — powinna studzić się kilka minut w uchylonym piekarniku; (2) Temperatura pieczenia była za wysoka — 150°C to właściwa; (3) Forma była otwierana zbyt wcześnie podczas pieczenia; (4) Ciasto za krótko wyrastało przed pieczeniem. Kluczowe: nigdy nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 30 minut!

Jak długo przechowywać babkę tiulową?

Babka tiulowa przechowywana pod kloszem lub owiniięta w folię spożywczą zachowuje świeżość przez 5-7 dni w temperaturze pokojowej. To jedna z jej wielkich zalet — nie wysycha tak szybko jak zwykłe ciasto. Możesz też zamrozić ją po wystudzeniu na okres do 3 miesięcy. Rozmrażaj powoli w temperaturze pokojowej.

Masz pytanie? Zadaj je w komentarzu →

Komentarze (4)

M
Maria10 dni temuPrzypięty

Babcia (urodzona w 1919 r.) mi mówiła , że babka tiulowa reaguje na najlżejsze wstrząsy po wyjęciu z piekarnika, dlatego trzeba ją wyjmować bardzo płynnie i ostrożnie, i nie stawiać od razu na stole (wstrząs), ale położyć pod kątem na pierzynie, i co kilka minut delikatnie potoczyć o jakieś kilkanaście stopni kątowych, żeby ciasto odeszło równomiernie od ścianek formy.

Lena Gryszko
Lena Gryszko4 dni temu

Mario, technika z pierzyną — tego nie ma nigdzie zapisanego! Złoto. Dziękuję ❤️

M
Maria10 dni temu

Dzisiaj upiekłam. Foremka o pojemności 2.25 l, wzięłam wszystko na objętość, jak w przepisie oryginalnym: 75 ml mleka, 150 ml żółtek (wyszło 8 z jajek L), 37,5 ml klarowanego, stopionego masła (jeśli się topi zwykłe masło, trzeba wziąć 20% więcej i nie dodawać śmietany/maślanki, która zostaje na dole, dlatego lepiej stopić klarowane), 225 ml mąki pszennej (mąki bywają lżejsze i cięższe, objętościowo ten przepis jest pewniejszy), 75 ml cukru. Jedynie drożdże wzięłam na wagę, 11g, chociaż z proporcji wynika, że powinno ich być raczej 13g, niepełna płaska łyżka.
Ciasto jest dość rzadkie, jak na drożdżowe, i nie odchodzi od ręki/haka i się klei.
Po dodaniu tłuszczu trzeba wyrabiać 20-30 minut, nie krócej.
Najlepiej je wyrównać w foremce porządnie natłuszczonymi palcami.

Zdjęcie komentarza
Lena Gryszko
Lena Gryszko4 dni temu

Mario, jaka przepiękna babka! Dziękuję za tak szczegółowy opis — wskazówka o klarowanym maśle i proporcjach objętościowych jest bezcenna 🙏