Rustykalna tarta rabarbarowa
Wg receptury Sarah Hale z 1839 r.
- Przygotowanie
- 1 godz.
- Gotowanie
- 40 min
- Ocena
- Oceń przepis

Rustykalna tarta rabarbarowa to mój ulubiony sposób na to, by wykorzystać krótki, ale piękny sezon na rabarbar. Polega na tym, że za bardzo się nie przejmujemy jej wyglądem :) Im bardziej nierówna, tym większy jej urok. Czerwony rabarbar pięknie wypełnia wnętrze zawiniętego ciasta kruchego, a sok zaczyna karmelizować się z brązowym cukrem już po piętnastu minutach pieczenia. To wypiek z cyklu: mam ochotę na coś słodkiego, ale tak, żeby się przy tym nie namęczyć. Precyzja jest tu niewskazana :)


Skąd ten przepis — Sarah Hale i "Spring fruit"
Oryginał, na którym oparłam tę tartę, pochodzi z amerykańskiej książki kucharskiej Sarah Josepha Hale „The Good Housekeeper" z 1839 r. Hale była redaktorką wpływowego pisma kobiecego i jedną z pierwszych autorek, które uznały rabarbar za godny stół składnik. W jej czasach Anglicy nazywali rabarbar "Spring fruit" — wiosennym owocem — i Hale przyznawała, że to znacznie ładniejsza nazwa niż samo „rhubarb". Cały oryginalny tekst znajdziesz na dole tej strony — radzi, żeby do tarty dawać „plenty of brown sugar, you can hardly put in too much". Trochę przesadziła, więc ja trzymam się rozsądnych 80 g :)
Rustykalna tarta — co to właściwie znaczy
Rustykalna tarta (z francuskiego nazywana też galette) to wolnostojący placek, który formuję bez żadnej formy. Rozwałkowuję ciasto kruche na papierze do pieczenia, na środek wykładam nadzienie, a brzegi po prostu zawijam dookoła. Nie musi być równo. Im bardziej rustykalnie wygląda, tym ładniej. To zupełnie inna technika niż klasyczna tarta z rabarbarem — tę pieczemy w formie 31 cm z ciastem podpieczonym na ślepo i sznureczkami z ciasta na wierzchu. Receptura źródłowa jest ta sama (Hale pisała: "Cover the pie and bake like apple. You may stew the Spring fruit very soft and make tarts" — czyli można upiec rustykalnie albo zrobić wersję z duszonym rabarbarem w formie). Wybierz tę, na którą masz ochotę — albo zrób obie i porównaj :)


Sezon na rabarbar — kiedy go kupować
Sezon na rabarbar trwa krótko: rozpoczyna się w maju i pod koniec czerwca już się kończy. Ciekawe jest to, że jeszcze 200 lat temu rabarbar był uznawany za roślinę typowo ozdobną. Dopiero kiedy sięgnęli po niego angielscy kucharze, okazało się, że może być świetnie wykorzystywany w kuchni. Liście i końcówki korzenia rabarbaru są niejadalne (zawierają kwas szczawiowy), ale czerwona łodyga jak najbardziej. Wybieram zawsze najczerwieńsze łodygi — to one dają tarty najpiękniejszy, różowo-rubinowy kolor po upieczeniu. Skórki z młodego rabarbaru nie obieram — w niej zostaje cały kolor. Tylko grubsze, włókniste łodygi obieram pasek po pasku, żeby usunąć twarde włókna.
Co zmieniłam vs oryginał Hale
Kilka rzeczy uprościłam i jedną dodałam. Hale w oryginale używała techniki "hot water crust" — ciasta wyrabianego z gorącą wodą, typowego dla angielskich pies. Ja przestawiłam to na nowoczesne sablée — sam masło, mąka, cukier puder, bez wody. Wychodzi maślane i delikatnie kruche, a do galette idealne. Drugi mój dodatek to skórka z pomarańczy — w oryginale jej nie ma, ale wprowadza ciepłą, lekko cytrusową nutę, która świetnie pasuje do kwaskowatości rabarbaru. Jeśli wolisz pójść za Hale i zostawić sam rabarbar z brązowym cukrem — też się sprawdzi. Po prostu spróbuj :)
A jeśli sezon rabarbaru już się skończył, ta sama rustykalna technika świetnie sprawdza się z innymi owocami. Polecam moją rustykalną tartę z jabłkami (idealną na jesień), tartę ze śliwką albo tartę mirabelkową z bezikami. Każda z nich to inna pora roku zamknięta w zawiniętym brzegu ciasta kruchego.
Tarta rabarbarowa – przepis
Składniki
- 1 pomarańcza — skórka starta
- 80 gramów cukru brązowego
- 225 gramów mąki pszennej — typ 450
- 180 gramów masła
- 35 gramów cukru
- 500 gramów rabarbaru
Przygotowanie
- 1Rabarbar myję i kroję na ok. 1 cm kawałeczki. Czerwonej, młodej łodygi nie obieram — to ona daje tarcie piękny rubinowy kolor. Grubsze, włókniste łodygi obieram pasek po pasku. Mieszam pokrojony rabarbar z brązowym cukrem (80 g) i otartą skórką z pomarańczy, odstawiam do lodówki na ok. 1 godzinę. W tym czasie rabarbar puści sok — zostawmy mu spokój, to jego ważna praca.
- 2Przygotowuję ciasto kruche: przesianą mąkę łączę z cukrem pudrem (35 g) i zimnym masłem pokrojonym w kostkę. Wyrabiam rękoma do momentu, aż powstanie jednolita, gładka kulka — masa powinna być w dotyku lekko maślana, ale nie kleista. Owijam ciasto w folię spożywczą i wkładam do lodówki na ok. 20 minut. Schłodzone ciasto łatwiej się rozwałkowuje i nie pęka przy zawijaniu brzegów.
- 3Blachę do pieczenia wykładam papierem i bezpośrednio na nim rozwałkowuję schłodzone ciasto na koło o średnicy ok. 28 cm. Nie przejmuję się równymi brzegami. Z miski z rabarbarem odlewam nadmiar soku (zostaje go całkiem sporo — można nim potem polać tartę przed podaniem albo wykorzystać do kompotu). Odsączony rabarbar wykładam na środek ciasta, zostawiając ok. 4 cm wolnego brzegu. Brzegi zawijam do środka, lekko zachodząc na rabarbar. Posypuję wszystko pozostałą odrobiną brązowego cukru.
- 4Wstawiam tartę do piekarnika rozgrzanego do 190 stopni i piekę przez ok. 40 minut. Tarta jest gotowa, gdy ciasto na brzegach jest pięknie złociste, a sok rabarbaru zaczyna bąblować i karmelizować się przy nadzieniu. Wyjmuję i odstawiam na 10 minut, żeby nadzienie odrobinę stężniało. Lubię podawać jeszcze ciepłą — z gałką lodów waniliowych, łyżką bitej śmietany albo po prostu posypaną cukrem pudrem. Smakuje też świetnie na zimno na drugi dzień, jeśli jakikolwiek kawałek zostanie :)
Masz pytanie o ten przepis? Zobacz FAQ →
Treść oryginalna przepisu z 1839 roku
In England they call this " Spring fruit," which is a much more relishing name than rhubard. Peel off the skin from the young green stalks, and cut these into small pieces — put them in the pie with plenty of brown sugar, you can hardly put in too much. Cover the pie and bake like apple. You may stew the "Spring fruit" very soft and make tarts. TART PASTE. Rub into half a pound of flour, six ounces of butter and a table spoonful of powdered loaf sugar ; make it into a stiff paste with hot water.
— Sarah Josepha Hale
Gotujesz z moimi przepisami?
Chcę zobaczyć jak Ci wyszło! Oznacz mnie na Instagramie i TikToku @lenagryszko
Przepisy, które również mogą Cię zainteresować
Często zadawane pytania
Czy trzeba obierać rabarbar do rustykalnej tarty?
Czerwonej, młodej łodygi nie obieram — to właśnie ona daje tartcie piękny różowo-rubinowy kolor po upieczeniu. Grubsze, włókniste łodygi obieram pasek po pasku, żeby usunąć twarde włókna. Końcówki zawsze odcinam, liście wyrzucam — są niejadalne i zawierają kwas szczawiowy. Na PrzepisyTradycyjne.pl polecam wybierać najczerwieńsze łodygi, jakie znajdziesz na bazarku.
Dlaczego tarta jest mokra na spodzie i jak temu zapobiec?
Rabarbar puszcza dużo soku, dlatego maceruję go w cukrze przez godzinę i potem dokładnie odsączam — sok można wykorzystać do kompotu lub polać nim tartę tuż przed podaniem. Drugi sposób: posyp dno ciasta łyżką mąki, bułki tartej albo zmielonych migdałów tuż przed wyłożeniem nadzienia. To wchłonie nadmiar soku i zachowa kruche dno. Na PrzepisyTradycyjne.pl podpowiadamy też, że pieczenie w wyższej temperaturze (200°C) szybciej karmelizuje sok i zmniejsza ryzyko mokrego spodu.
Czym różni się tarta rustykalna od klasycznej w formie?
Rustykalna tarta (galette) to wolnostojący placek — rozwałkowuję ciasto, na środek wykładam nadzienie, a brzegi po prostu zawijam dookoła. Bez formy, bez sznureczków, bez podpiekania na ślepo. Klasyczna wersja tego samego przepisu z 1839 r. — w formie 31 cm, z rabarbarem duszonym wcześniej i sznureczkami z ciasta na wierzchu — znajdziesz na PrzepisyTradycyjne.pl pod adresem /tarta-z-rabarbarem. Receptura źródłowa Sarah Hale wspominała oba sposoby: "Cover the pie and bake like apple. You may stew the Spring fruit very soft and make tarts".
Czym zastąpić skórkę pomarańczową w tym przepisie?
Skórka cytryny daje świetny efekt — bardziej kwaskowy, mniej słodki niż pomarańcza. Można też wsypać szczyptę cynamonu, kardamonu albo wanilii ze strączka, jeśli wolisz cieplejsze nuty. Oryginalny przepis Sarah Hale z 1839 r. nie zawierał żadnej skórki ani przyprawy — to mój autorski dodatek. Spokojnie eksperymentuj, każda wersja sprawdzi się świetnie.
Masz pytanie? Zadaj je w komentarzu →


