www.przepisytradycyjne.plSałatka jarzynowa
Według przepisu z 1880 r.
- Przygotowanie
- 20 min
- Gotowanie
- 40 min
- Ocena
- Oceń przepis
Sałatka jarzynowa to dla mnie smak świątecznych chwil. Nie wyobrażam sobie świątecznego stołu bez tej ogromnej miski kolorowych warzyw w kremowym majonezie. U nas w domu jarzynowa pojawia się zawsze jako pierwsza.
Ciekawa rzecz — polska sałatka jarzynowa, jaką znamy dziś, ma swój odpowiednik już na początku XIX wieku. W starej książce kucharskiej autorstwa Lucyny Ćwierczakiewiczowej sałatkę jarzynową przygotowywano tak samo z ziemniakiem, marchewką, pietruszką i kiszonym ogórkiem ale dodatkowo dodawano do niej czasem fasole, czy marynowane grzybki. Nie było jeszcze wtedy majonezu więc używano oliwy z octem.
Sekret dobrej jarzynowej? Warzywa gotowane w mundurkach. Każde warzywo gotuje osobno i kroje w równą drobną kostkę.
Jeśli robisz jarzynową na Święta, najlepiej przygotuj ja dzień wcześniej — po nocy w lodówce smaki sie przegryzają.
Sałatka jarzynowa – przepis
Składniki
- 4 ziemniaki
- 3 marchewki
- 2 pietruszki
- ¼ selera
- 4 jajka
- 3 ogórki kiszone
- 1 groszek
- 1 jabłko
- ½ cebuli
- 200 gramów majonezu
- 1 łyżeczka musztardy
- 1 szczypta soli
- 1 szczypta pieprzu
Przygotowanie
- 1Ziemniaki, marchewki i pietruszki myję dokładnie szczoteczką — nie obieram. Wkładam do garnka z zimną osoloną wodą i gotuję w mundurkach do miękkości, ok. 30-40 minut. Ważne, żeby nie były rozgotowane — nóż powinien wchodzić z lekkim oporem.
- 2Selera obieram i gotuję osobno — potrzebuje mniej czasu, ok. 15-20 minut. Jajka gotuję na twardo — 8 minut od zagotowania, potem od razu zalewam zimną wodą.
- 3Ugotowane warzywa studzę do temperatury pokojowej, potem obieram ze skórek. Marchewkę, pietruszkę, ziemniaki i selera kroję w równą, drobną kostkę — ok. pół centymetra.
- 4Jajka obieram i kroję w kostkę. Ogórki kiszone odsączam z soku i kroję w drobną kostkę. Jabłko obieram, wycinam gniazdo nasienne i również kroję drobno. Cebulę drobno siekam.
- 5Groszek konserwowy odsączam na sitku z całej zalewy — zostawiam na chwilę, żeby dobrze ociekł. Mokry groszek rozwadnia sałatkę.
- 6Wszystkie pokrojone składniki przekładam do dużej miski. Dodaję groszek, majonez i musztardę. Delikatnie mieszam — nie za intensywnie, żeby nie zrobić papki z ziemniaków.
- 7Doprawiam solą i świeżo mielonym pieprzem. Próbuję — sałatka powinna być wyraźnie przyprawiona, bo po schłodzeniu smaki nieco przygasają. Wstawiam do lodówki na minimum 2 godziny, najlepiej na całą noc.
Wartości odżywcze (na porcję)
Masz pytanie o ten przepis? Zobacz FAQ →
Treść oryginalna przepisu z 1880 roku
Kilka marchewek, drobnych ziemniaków oraz 2 selery ugotować na miękko. Gdy wystygną, obrać i pokroić w drobne paseczki. Osobno 6 korniszonów, kilka grzybków marynowanych (optymalnie rydzów) oraz ewentualnie marynowanych szalotek również pokroić w paski. Dodać pół szklanki białej fasolki. Wymieszać, dodać oliwę z oliwek, odrobinę octu, a całość doprawić solą i pieprzem oraz ewentualnie cukrem. Po wymieszaniu przełożyć do salaterki, kładąc na wierzch kilka listków sałaty, parę sardeli i całych marynowanych grzybków.
— Lucyna Ćwierczakiewiczowa, 365 Obiadów (ok. 1880)
Gotujesz z moimi przepisami?
Chcę zobaczyć jak Ci wyszło! Oznacz mnie na Instagramie i TikToku @lenagryszko
Przepisy, które również mogą Cię zainteresować
Często zadawane pytania
Jak długo można przechowywać sałatkę jarzynową?
Sałatka jarzynowa przechowywana w lodówce w szczelnym pojemniku smakuje dobrze przez 2-3 dni. Najlepsza jest po kilku godzinach schładzania — wtedy smaki się przegryzają. Po 3 dniach warzywa zaczynają puszczać sok i sałatka robi się wodnista.
Czy do sałatki jarzynowej dodaje się jabłko?
Tak — jabłko to tradycyjny składnik, który nadaje sałatce delikatną kwaskowatość i świeżość. Najlepiej sprawdzają się kwaśne odmiany jak antonówka lub szara reneta. Jabłko kroję w drobną kostkę tuż przed mieszaniem, żeby nie ściemniało.
Czy sałatka jarzynowa jest polska?
To pytanie dzieli historyków kulinarnych! Pierwowzorem mogła być francuska macédoine lub rosyjska sałatka Olivier z XIX wieku. Ale polska wersja — z warzywami korzeniowymi, ogórkiem kiszonym i groszkiem — to nasza unikalna interpretacja, która zagościła na stałe na świątecznych stołach po II wojnie światowej.
Cebula czy por do sałatki jarzynowej?
Obie wersje są tradycyjne! Cebula daje wyrazistość i ostrość, por jest delikatniejszy i słodszy. Ja wolę niewielką ilość drobno posiekanej cebuli — pół małej cebulki na całą sałatkę. Kto nie lubi cebuli, może ją zastąpić porem lub szczypiorkiem.
Masz pytanie? Zadaj je w komentarzu →