www.przepisytradycyjne.plWarkocz drożdżowy
Według przepisu z 1895 r.
- Przygotowanie
- 1 godz. 40 min
- Gotowanie
- 35 min
- Ocena
- 5.0 (110 ocen)
- Komentarze
- Zobacz (8)Zobacz komentarze (8)
Kolejna odsłona mojego ulubionego ciasta drożdżowego :) Tym razem mięciutki i pulchny warkocz drożdżowy — chałka, jak mówiła moja babcia. Idealny na sobotnie śniadanie, kiedy ma się chwilę spokoju i ochotę na coś domowego. Można się nim zajadać z masłem, z konfiturą albo tak po prostu, z kawą. Smacznego!
Warkocz drożdżowy — tradycyjna chałka na śniadanie
Warkocz i chałka to właściwie to samo — splecione ciasto drożdżowe, które pachnie masłem i wanilią. Chałka ma korzenie w kuchni żydowskiej, ale w polskich domach stała się słodszą wersją na weekendowe śniadania. Pieczony warkocz jest miękki w środku, złoty na zewnątrz, a połamany ręką daje tę satysfakcję świeżego chleba. Baza ciasta jest ta sama, której używam w drożdżówkach z truskawkami czy w drożdżówce z wiśniami — sprawdzona, miękka, z dodatkiem esencji waniliowej.
Ciekawostka: oryginalny przepis z 1895 r., na którym się wzoruję, był dużo bogatszy niż moja wersja — na samo ciasto szło aż 20 żółtek i trzy szklanki roztopionego masła. To była receptura na duże, świąteczne wypieki dla całej rodziny, nie na sobotnie śniadanie dla czterech osób. Ja zmniejszyłam proporcje i użyłam całych jajek zamiast samych żółtek, żeby warkocz był lżejszy i bardziej codzienny — ale sam sposób zaplatania trzech wałeczków zostaje dokładnie taki, jak ponad 130 lat temu.
Jak zaplatać warkocz z 3 pasm
Dzielę wyrośnięte ciasto na 3 równe części i z każdej wałkuję podłużny wałeczek — grubszy w środku, cieńszy na końcach. Trzy wałeczki układam obok siebie, koniec łączę razem i zaplatam jak warkocz (prawy nad środkowym, lewy nad środkowym, powtarzam). Końcówki sklejam i podwijam pod spód. Jeśli za pierwszym razem idzie nierówno — nie przejmuj się, po upieczeniu i tak będzie pięknie wyglądał. Na moim kanale YouTube pokazuję to krok po kroku.
eBook Kompendium Drożdżówki dla Ciebie!
Jeżeli chcesz poznać tajniki ciasta drożdżowego, naprawdę zrozumieć jak z nim pracować, żeby za każdym razem ciasto drożdżowe wychodziło idealnie pulchne i miękkie to mam dla Ciebie "Komendium Drożdżówki" czyli 52 strony napakowane wiedzą, techniką i wskazówkami. A do tego jeszcze 10 idealnie dopracowanych przepisów na najpyszniejsze ciasta drożdżowe. Sprawdź tutaj: https://easl.ink/4J3dk
Jakie dodatki pasują do warkocza drożdżowego?
Klasyczny warkocz jest pyszny sam w sobie, ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby go urozmaicić. Do ciasta możesz domieszać garść rodzynek namoczonych wcześniej w ciepłej wodzie, albo — tuż przed zaplataniem — rozsmarować na każdym wałeczku cienką warstwę marmolady lub kruszonki. Ja czasami dodaję do środka odrobinę nutelli, choć to już mocno odbiega od wersji z 1895 r. :) Jeśli wolisz owocowy twist na bazie podobnego ciasta, koniecznie zajrzyj do mojej chałki w pomarańczach — to jedna z moich ulubionych odsłon.
Składniki
- 250 mililitrów mleka — lekko ciepłe (ok. 37-40°C)
- 30 gramów drożdży — świeże; lub 10 g suchych
- łyżka cukru — do rozczynu
- łyżka mąki pszennej — do rozczynu
- 3 jajka — + 1 do posmarowania wierzchu
- 100 gramów cukru
- łyżeczka esencji waniliowej
- szczypta soli
- 80 gramów masła — roztopionego, przestudzonego
- 450 gramów mąki pszennej
- 200 gramów mąki pszennej — po pierwszym wyrośnięciu
Przygotowanie
- 1W lekko ciepłym mleku kruszę drożdże, dodaję łyżkę cukru i łyżkę mąki, mieszam i odstawiam na 5-10 minut, aż rozczyn zrobi się pienisty.
- 2W mikserze na wysokich obrotach ubijam 3 jajka z cukrem przez kilka minut, aż masa stanie się puszysta i blada.
- 3Dodaję 450 g mąki, rozczyn drożdżowy, esencję waniliową i szczyptę soli. Zakładam hak do ciasta i miksuję na średnich obrotach przez ok. 10 minut, aż ciasto stanie się gładkie.
- 4Wlewam rozpuszczone i ostudzone masło, zmniejszam obroty do wolnych i łączę hakiem przez 5 minut.
- 5Przykrywam miskę ściereczką i odstawiam w ciepłe miejsce na ok. 1 godzinę do wyrośnięcia.
- 6Do wyrośniętego ciasta wsypuję resztę mąki (200 g) i wyrabiam hakiem przez ok. 10 minut, aż ciasto będzie elastyczne.
- 7Ciasto dzielę na 3 równe części i z każdej wałkuję podłużny wałeczek (ok. 35 cm długości), grubszy w środku, cieńszy na końcach.
- 8Łapię 3 wałeczki za jeden koniec i lekko ściskam. Zaplatam jak warkocz (prawy nad środkowym, lewy nad środkowym). Końcówki sklejam i podwijam pod spód. Przekładam na blachę wyłożoną papierem.
- 9Warkocz przykrywam ściereczką i zostawiam do ponownego wyrośnięcia na ok. 20-30 minut.
- 10Smaruję wierzch warkocza roztrzepanym jajkiem — dzięki temu wyjdzie złoty i błyszczący. Opcjonalnie posypuję makiem albo sezamem.
- 11Piekę w piekarniku rozgrzanym do 170°C przez ok. 30-35 minut. Gotowy warkocz po popukaniu w spód powinien brzmieć głucho, jak chleb.
Masz pytanie o ten przepis? Zobacz FAQ →
Treść oryginalna przepisu z 1895 roku
Dwie kwarty letniego mleka, trochę soli, 10 łutów drożdży rozbić z mąką i zostawić w cieple, aby się ciasto podniosło. Gdy z wierzchu ciasto popęka, wlać 20 żółtek ubitych do białości z 2 szklankami cukru, wybijać dobrze, wlać pianę z ubitych białek, dodać tyle mąki aby ciasto było gęste jak na bułki, w końcu wlać 3 szklanki topionego masła, trochę cytrynowej skórki, gorzkich migdalów i wybijać ciasto dopóki od rąk odchodzić nie będzie. Wtedy przykryć i zostawić w cieple żeby podrosło. Wtedy brać z ciasta po kawałku, wałkować na stolnicy wałeczki, grubsze na środku niż na końcach i splatać jak warkocz 3 wałeczki razem.
Gotujesz z moimi przepisami?
Chcę zobaczyć jak Ci wyszło! Oznacz mnie na Instagramie i TikToku @lenagryszko
Przepisy, które również mogą Cię zainteresować
Często zadawane pytania
Czym różni się warkocz drożdżowy od chałki?
W praktyce to to samo ciasto — splecione ciasto drożdżowe pieczone z wierzchu na złoto. Chałka ma korzenie w kuchni żydowskiej, gdzie tradycyjnie jest niesolona, pieczona bez mleka i bez cukru (na szabat). W polskich domach źyje pod nazwą "warkocz" i jest słodsza, z mlekiem i masłem. Na PrzepisyTradycyjne.pl podaję domową, słodszą wersję — tę, którą pieczono u moich dziadków.
Jak się pisze: chałka czy hałka?
Poprawna forma to chałka — przez „ch", nigdy „hałka". To częsty błąd, bo w mowie „ch" i „h" brzmią identycznie, ale w pisowni różnica jest istotna. Na PrzepisyTradycyjne.pl trzymamy się poprawnej polszczyzny, więc konsekwentnie piszemy chałka — tak jak w tytule tego przepisu.
Jak zapleziony warkocz ładnie utrzyma kształt?
Trzy triki: wałeczki formuj grubsze w środku, cieńsze na końcach (splot będzie się również zwężał i wyglądał estetycznie); końcówki po zaplataniu sklej i podwiń pod spód; przed pieczeniem pozwól warkoczowi wyrosnąć 20-30 minut — zbyt krótkie drugie wyrastanie sprawi, że rozpłynie się w piekarniku.
Dlaczego warkocz nie urósł?
Najczęściej powód to zbyt gorące mleko w rozczynie (zabija drożdże) lub stare/nieaktywne drożdże. Sprawdź daty ważności i używaj mleka o temperaturze ok. 37-40°C — lekko ciepłego, nigdy gorącego. Drugi powód: przeciąg albo zimne miejsce do wyrastania. Używaj garnka z ciepłą wodą przykrytego pokrywką do góry dnem — na niej ustaw miskę z ciastem.
Czym posypać warkocz drożdżowy przed pieczeniem?
Klasyczne opcje to mak, sezam, płatki migdałowe albo kruszonka. Jeśli chcesz klasyk z dzieciństwa — nic dodatkowego, tylko jajko. Dla wersji świątecznej dodaję lukier po upieczeniu: 150 g cukru pudru + 2 łyżki ciepłej wody + kilka kropli cytryny.
Masz pytanie? Zadaj je w komentarzu →
Komentarze (8)
W przepisie nie ma słowa na temat tego, co zrobić z masłem. Tylo w filmiku jest ta informacja. Popraw to proszę, bo się ktoś natnie tak jak ja :)
Dzięki! ☺️
Czy w przepisie nie ma błędu z ilością mąki? Bo z 170g ciasto wychodzi strasznie rzadkie.
Mam to samo
W przepisie 2 jajka , a na filmiku 1 jajko 😕
jak nie pisze jak pisze
Przepis beznadziejny,stracony czas i produkty. Ciasto jest tak rzadkie ze nie da się go wyrobić. Żeby uczyć innych trzeba najpierw samemu się nauczyć.
Ja dodałam wiecej maki i jest ok